Skip to main content
Pelly  Fotiadi
  • Hellenic Ministry of Culture and Sports, Ephorate of Antiquities of East Attica.
    98-100 Syggrou Ave., 117 41 Athens
  • 210-3213122, int. 102 (off.); 697-1994920
Προκαταρκτική σύνοψη δομής προτεινόμενης διδακτορικής διατριβής - Σύντομο ιστορικό της αρχαιολογικής έρευνας στο ιερό των Αιγυπτίων θεών στον Μαραθώνα. Η ανασκαφική προέλευση του λυχνολογικού υλικού. - Λυχνολογικά ζητήματα, περιορισμοί... more
Προκαταρκτική σύνοψη δομής προτεινόμενης διδακτορικής διατριβής

- Σύντομο ιστορικό της αρχαιολογικής έρευνας στο ιερό των Αιγυπτίων θεών στον Μαραθώνα. Η ανασκαφική προέλευση του λυχνολογικού υλικού.
- Λυχνολογικά ζητήματα, περιορισμοί και μεθοδολογία.
- Το λυχνολογικό υλικό από το ιερό:
Α. Οι ευμεγέθεις λύχνοι
- Ο γενικός τύπος
- Οι παραλλαγές με βάση τη διακόσμηση στο δίσκο: οι αντωπές προτομές Σαράπιδος και Ίσιδας
- Τα παραπληρωματικά διακοσμητικά στοιχεία των ευμεγεθών λύχνων
- Οι υπογραφές των εργαστηρίων
- Τα λυχνολογικά παράλληλα και η χρονολόγηση των ευμεγεθών λύχνων
- Ζητήματα προέλευσης και κατασκευής των ευμεγεθών λύχνων
Β. Τα λοιπά λυχνολογικά συνευρήματα από το ιερό
- Η τυπολογία των λύχνων
- Η διακόσμηση των λύχνων και η θεματολογία τoυς
- Οι υπογραφές των εργαστηρίων
- Τα λυχνολογικά παράλληλα και η χρονολόγηση των τύπων
- Στατιστικά στοιχεία: τυπολογία - θεματολογία - εργαστήρια - ο πηλός/υλικό κατασκευής - ανασκαφική προέλευση.
- Κατάλογος
- Εικονογραφική ανάλυση της διακόσμησης των λύχνων του ιερού: Τα χαρακτηριστικά και οι ιδιότητες του ζεύγους των θεών και η σύνδεσή τους με θρησκευτικές δοξασίες και λατρευτικές πρακτικές. Συγκριτικές αναφορές σε χαρακτηρικά εικονογραφικά παράλληλα των αυτοκρατορικών χρόνων (ανάγλυφο, νομισματική, ειδωλοπλαστική, γλυπτική).
- Οι λύχνοι και η χρήση τους κατά την τέλεση των ισιακών λατρειών. Λυχναψίαι, λυχνοκαΐαι, νυκτέλια. Οι αρχαίες πηγές. Η αρχαιολογική μαρτυρία: Επισκόπηση συγγενών ευρημάτων από τα ιερά της ρωμαϊκής επαρχίας της Αχαΐας και της Ανατολικής Μεσογείου.
- Αποτίμηση της συμβολής του λυχνολογικού υλικού ως αρχαιολογικής μαρτυρίας για το χαρακτήρα της ισιακής λατρείας και των θρησκευτικών δρώμενων στο ιερό. Η προσωπικότητα του Ηρώδη Αττικού, οι επιλογές του κατά την ίδρυση και λειτουργία του ιερού και πώς αυτές αντανακλώνται μέσα από τα ευρήματα.

Συνοπτική παρουσίαση θέματος προτεινόμενης διδακτορικής διατριβής

Το λυχνολογικό υλικό που θα αποτελέσει αντικείμενο μελέτης της προτεινόμενης διδακτορικής διατριβής προέρχεται από τις συστηματικές ανασκαφές του ιερού των Αιγυπτίων θεών που διεξάγονται από το 2001 στη θέση «Μικρό Έλος» ή «Έλος Μπρεξίζας» ή «Νησί», στο νοτιότερο άκρο της πεδιάδας του Μαραθώνα, στα όρια του αρχαίου δήμου της Προβαλίνθου. Οι ανασκαφές αποκάλυψαν, δίπλα στη θάλασσα, μεγάλο τμήμα εκτεταμένου συγκροτήματος ιερού αφιερωμένου σε Αιγύπτιους θεούς καθώς και πολυτελούς κατασκευής λουτρό (βαλανείο) και μεγάλη ελλειψοειδή δεξαμενή. Το συγκρότημα το οποίο ίδρυσε ο Ηρώδης Αττικός περίπου το 160 μ.Χ. στον τόπο καταγωγής και διαμονής του, προφανώς μέσα στα όρια του κτήματος που κατείχε στην περιοχή, θα πρέπει να ταυτίζεται με το «ιερό του Κανώπου» το οποίο αναφέρει ο Φιλόστρατος (2ος - 3ος αι. μ.Χ.) (Vitae sophistarum, II, 554) συγγραφέας της βιογραφίας του Ηρώδη. Για την ίδρυσή του ο Ηρώδης μιμήθηκε τον αυτοκράτορα Αδριανό που είχε ανεγείρει Σαραπείο σε τεχνητή νησίδα στην έπαυλή του στο Tivoli, έξω από τη Ρώμη, αντιγράφοντας το Σαραπείο που βρισκόταν στην πόλη Κάνωπο, στο Δέλτα του Νείλου. Σύμφωνα με τα έως τώρα αρχαιολογικά δεδομένα και τα πλούσια ευρήματα, όπως αγάλματα υπερφυσικού μεγέθους, υπερμεγέθεις λύχνοι με ανάγλυφες παραστάσεις Σαράπιδος και Ίσιδας και μαρμάρινα γεράκια, στο ιερό του Μαραθώνα τεκμηριώνονται οι λατρείες της Ίσιδας, του Οσίριδος, του Σαράπιδος και του Ώρου.
Κύριο αντικείμενο της διατριβής θα αποτελέσει η ολοκληρωμένη μελέτη των τελετουργικών πήλινων λύχνων ιδιάζοντος ευμεγέθους αβαφούς «κορινθιακού» τύπου (Broneer XXVII E) του 2ου αι. μ.Χ. με ανάγλυφες παραστάσεις Σαράπιδος και Ίσιδας στο δίσκο, οι οποίοι ήλθαν στο φως κατά τις ανασκαφές του κεντρικού οικοδομήματος του τεμένους. Πρόκειται για σύνολο 70 πλήρως συντηρημένων λύχνων διαμέτρου 0,40 μ. και ύψους 0,20 μ. περίπου, καθώς και απροσδιόριστου ακόμη αριθμού θραυσμάτων άλλων δειγμάτων, τα οποία μελετώνται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Μαραθώνα. Από αυτά έχουν προς το παρόν διαπιστωθεί 6 κύριες παραλλαγές με πλειάδα διαφοροποιήσεων και υπο-ομάδων, ως προς την απόδοση του θέματος των αντωπών προτομών του ιερού ζεύγους. Το μοναδικό αυτό σύνολο των ευμεγεθών λατρευτικών λύχνων παραμένει αδημοσίευτο, με εξαίρεση λίγα χαρακτηριστικά δείγματα που εξετάστηκαν κυρίως από εικονογραφικής άποψης (βλ. Δεκουλάκου 2003, Δεκουλάκου 2011, Fotiadi 2011) τα οποία θα ενταχθούν στην τυπολογική μελέτη του λυχνολογικού υλικού του ιερού.
Στη συνέχεια, με κύρια αντιπροσωπευτικά δείγματα, θα παρουσιασθεί η τυπολογία και τα κύρια χαρακτηριστικά του πλουσιότατου άλλου συντηρημένου αλλά αδημοσίευτου λυχνολογικού υλικού από το ιερό - εκτός του ευμεγέθους τύπου -, που αριθμεί σε πολλές εκατοντάδες. Οι πήλινοι λύχνοι αυτοί των αυτοκρατορικών χρόνων, άλλοι τροχήλατοι και άλλοι κατασκευασμένοι σε μήτρα, πολλοί από τους οποίους φέρουν ανάγλυφη διακόσμηση, αποτελούν άλλωστε και αυτοί αφιερώματα ή/και σκεύη τελετουργικών πρακτικών στο ιερό τέμενος. Η μελέτη τους θα συμβάλει στην πληρέστερη ανάδειξη της προέλευσης του αρχαιολογικού υλικού, των διαφορετικών εργαστηρίων κατασκευής τους και στον ακριβέστερο προσδιορισμό του εύρους λειτουργίας και χρονολόγησης του ιερού και των συνευρημάτων τους, καθώς στην πλειονότητά τους οι «κοινότεροι» αυτοί τύποι λύχνων βρίσκουν ασφαλέστερα παράλληλα από άλλες θέσεις της επικράτειας, ενώ πολλοί από αυτούς αποτελούν δείγματα γνωστών τεχνιτών/εργαστηρίων της ρωμαϊκής επαρχίας της Αχαΐας.
Στο συνθετικό μέρος της προτεινόμενης διδακτορικής διατριβής θα εξετασθεί ιδιαίτερα το θέμα της χρήσης των λύχνων κατά την τέλεση των ισιακών λατρειών, με αναφορά στις αρχαίες πηγές και την αρχαιολογική μαρτυρία, και θα διερευνηθεί η περίπτωση και άλλων ιερών της Αχαΐας και της Ανατολικής Μεσογείου με ανάλογα ευρήματα. Θα επιχειρηθεί η ανάδειξη των ιδιαίτερων λατρευτικών πρακτικών που λάμβαναν χώρα στο ιερό των Αιγυπτίων θεών του Μαραθώνα και θα εξετασθεί η σύνδεσή τους με τον ιδρυτή του ιερού, Ηρώδη Αττικό, και το κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο της εποχής του.
Download (.pdf)
Research Interests:
Download (.pdf)
Π._Φωτιάδη__Μαραθών_Ηρώδου_.pdf
Π._Φωτιάδη__ΗΡΩΔΟΥ_Ο_ΧΩΡΟΣ_Π.pdf
Download (.pdf)
"Η οργάνωση της τεχνολογίας του οψιανού και του πυριτόλιθου στον νεολιθικό οικισμό της Νέας Μάκρης Αττικής. Τα πρόσφατα ευρήματα από την ακτή: Ενδείξεις της οικονομικής διαχείρισης του οψιανού, τάσεις για εξειδικευμένη παραγωγή τεχνέργων... more
"Η οργάνωση της τεχνολογίας του οψιανού και του πυριτόλιθου στον νεολιθικό οικισμό της Νέας Μάκρης Αττικής. Τα πρόσφατα ευρήματα από την ακτή: Ενδείξεις της οικονομικής διαχείρισης του οψιανού, τάσεις για εξειδικευμένη παραγωγή τεχνέργων και η συμβολή της κεραμικής.

"Πρόσφατες σωστικές ανασκαφές της Β΄ Εφορείας Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων στην σύγχρονη ακτή της Νέας Μάκρης Αττικής, στη συμβολή των οδών Ποσειδώνος και Ελευθερίου Βενιζέλου, έφεραν στο φως νέα ευρήματα τα οποία ανήκουν στον εκτεταμένο, με μακρά διάρκεια προϊστορικό οικισμό που αναπτύχθηκε στο νότιο τμήμα του Όρμου του Μαραθώνα και άκμασε ιδιαίτερα κατά τους νεολιθικούς χρόνους.
Τα πολυάριθμα λίθινα λαξευμένα ευρήματα αποτελούν ένα αξιόλογο σύνολο. Στην πλειονότητά του, αποτελείται από τέχνεργα οψιανού τα οποία αντιστοιχούν σχεδόν σε όλα τα στάδια της λειτουργικής αλυσίδας: προμήθεια προσχεδιασμένων πυρήνων, τεχνική επεξεργασία των πυρήνων, παραγωγή τελικών προϊόντων, αναχρησιμοποίηση μεγάλου ποσοστού των τεχνέργων και απόρριψη μέσω της εξάντλησης των δυνατοτήτων για περαιτέρω χρήση. Οι ολιγάριθμοι, διαφόρων γεωλογικών προελεύσεων, πυριτόλιθοι συνιστούν, κυρίως, τελικά προϊόντα.
Στην ανακοίνωση αυτή θα παρουσιασθούν οι λιθοτεχνίες λαξευμένου λίθου ανά πρώτη ύλη. Μέσα από την ιχνηλασία των επιμέρους σταδίων της λάξευσης και των τεχνικών μεθόδων της, θα αναζητηθούν τα χαρακτηριστικά που παραπέμπουν στην οικονομική διαχείριση της πρώτης ύλης του οψιανού και θα επισημανθούν κατηγορίες ευρημάτων, καθώς και μεμονωμένα ευρήματα, τα οποία αποτελούν προϊόντα εξειδικευμένης παραγωγής.
Θα παρουσιασθούν, επίσης, τα πορίσματα της μελέτης της τεχνολογίας και της τυπολογίας-μορφολογίας της κεραμικής, η οποία σώζεται, σε μεγάλο βαθμό, αποσπασματικά. Συγκρίνοντας με τα δεδομένα των παλαιότερων ερευνών στην περιοχή και με αυτά των δημοσιευμένων συναφών συνόλων από άλλες θέσεις, θα επιχειρηθεί η ένταξη των εξεταζόμενων ευρημάτων στον χρονολογικό και τον πολιτισμικό τους ορίζοντα."
Download (.pdf)
Στο κεντρικό τμήμα της πεδιάδας του Μαραθώνος, κατά τη διάρκεια εκσκαφών για την κατασκευή μικρής κολυμβητικής δεξαμενής στο δυτικό τμήμα αγροτεμαχίου ιδιοκτησίας Όλγας και Αθηνάς Βαρακλή, αποκαλύφθηκε και στη συνέχεια διερευνήθηκε μικρό... more
Στο κεντρικό τμήμα της πεδιάδας του Μαραθώνος, κατά τη διάρκεια εκσκαφών για την κατασκευή μικρής κολυμβητικής δεξαμενής στο δυτικό τμήμα αγροτεμαχίου ιδιοκτησίας Όλγας και Αθηνάς Βαρακλή, αποκαλύφθηκε και στη συνέχεια διερευνήθηκε μικρό τμήμα νεκροταφείου των κλασικών χρόνων και των χρόνων της Ρωμαιοκρατίας. Το σκάμμα, πλησίον παλαιότερης ισόγειας εξοχικής κατοικίας, ήταν περιορισμένης έκτασης, 30 τ.μ. περίπου, και ανασκάπτηκε έως το μέσο βάθος του 1 μ. περίπου από το επίπεδο της γειτνιάζουσας αγροτικής οδού.
Ανατολικά της παραλιακής οδού, στο σημείο αυτό, οι χερσαίες επιχώσεις, εντός των οποίων επάλληλα νεολιθικά, ως επί το πλείστον, στρώματα, σώζονται σε ύψος περί τα 3 μ. και πλάτος μεταξύ 5 και 8 μ. Μετά από αυτοψία, διαπιστώθηκε ότι... more
Ανατολικά της παραλιακής οδού, στο σημείο αυτό, οι χερσαίες επιχώσεις, εντός των οποίων επάλληλα νεολιθικά, ως επί το πλείστον, στρώματα, σώζονται σε ύψος περί τα 3 μ. και πλάτος μεταξύ 5 και 8 μ. Μετά από αυτοψία, διαπιστώθηκε ότι πρόσφατες αυθαιρεσίες προκάλεσαν καταστροφή σε επιχώσεις του νεολιθικού οικισμού, στο ανατολικό άκρο παλαιάς κλίμακας πρόσβασης προς την ακτή και, νότια αυτής, περιμετρικά άλλου αυθαιρέτου παλαιού κτίσματος αποδυτηρίων. Ακολούθησε διερεύνηση των διαταραγμένων επιχώσεων και σωστική ανασκαφή μικρής κλίμακας για την επισκευή της κλίμακας, κατόπιν αιτήματος του δήμου. Στα κινητά ευρήματα περιλαμβάνονται θραύσματα κεραμικής, εργαλεία αποκρουσμένου λίθου – οψιανού και απορρίμματα κατεργασίας αυτού, τριπτά λίθινα εργαλεία, οστά ζώων και θαλάσσια όστρεα. Παρά τον αποσπασματικό χαρακτήρα της διερεύνησης, τα ευρήματα είναι σημαντικά, αναλογικά, σε ποσότητα και ποικιλία, ιδιαίτερα όσον αφορά στα τέχνεργα οψιανού. Αρκετή ποσότητα ευρημάτων απέφερε και η διαδικασία κοσκινίσματος των διαταραγμένων νεολιθικών επιχώσεων, τα οποία είναι αντιπροσωπευτικά διαφορετικών φάσεων του νεολιθικού οικισμού και το αστρωματογράφητο υλικό τους χρήζει προσεκτικής μελέτης.
Download (.pdf)
Κατά τη διάρκεια εκσκαφών για την κατασκευή υποστηλωμάτων νέας προσθήκης σε παλαιά ισόγεια οικία, στο οικόπεδο ιδιοκτησίας Σπ. Διάμεση, εντοπίσθηκαν αρχικά εντός δοκιμαστικής τομής με μηχανικό εκσκαφέα κατάλοιπα του νεολιθικού οικισμού,... more
Κατά τη διάρκεια εκσκαφών για την κατασκευή υποστηλωμάτων νέας προσθήκης σε παλαιά ισόγεια οικία, στο οικόπεδο ιδιοκτησίας Σπ. Διάμεση, εντοπίσθηκαν αρχικά εντός δοκιμαστικής τομής με μηχανικό εκσκαφέα κατάλοιπα του νεολιθικού οικισμού, έως το μέγιστο βάθος των 2 μ. Σε συνολική έκταση περίπου 400 τ.μ., στη συνέχεια, διερευνήθηκαν, κατά τη διάρκεια ενός μηνός περίπου, συνολικά επτά σκάμματα στις θέσεις «πεδίλων» του κατασκευαστή. Τα σκάμματα είχαν διαφορετικές διαστάσεις, μεταξύ 3Χ2 μ. και 1Χ1,50 μ., και διανοίχθηκαν, στο δυτικό και νότιο τμήμα του οικοπέδου, έως το μέγιστο βάθος των 1,50 μ. περίπου από το επίπεδο του οδοστρώματος. Τα αποκαλυφθέντα αποσπασματικά οικοδομικά κατάλοιπα ανήκουν πιθανότατα σε φάσεις των ύστερων – τελικών νεολιθικών χρόνων. Οι αρχαιότητες διατηρούνται σε κατάχωση. Στα κινητά ευρήματα της ανασκαφής περιλαμβάνονται θραύσματα κεραμικής, εργαλεία αποκρουσμένου λίθου – οψιανού και απορρίμματα κατεργασίας αυτού, τριπτά λίθινα εργαλεία, τμήματα οστέινων εργαλείων, οστά ζώων και θαλάσσια, κυρίως, όστρεα.
Download (.pdf)
Download (.pdf)
Download (.pdf)
Download (.pdf)
Download (.pdf)
Αναζητώντας την αρχαία Προβάλινθο: η αρχαιολογική έρευνα και τα μνημεία στην Νέα Μάκρη Αττικής. Πέλλη Φωτιάδη, Εφορεία Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής, ΥΠ.ΠΟ.Α., Υποψήφια Διδάκτωρ Κλασικής Αρχαιολογίας, Ε.Κ.Π.Α. pelly_fotiadi@yahoo.com... more
Αναζητώντας την αρχαία Προβάλινθο: η αρχαιολογική έρευνα και τα μνημεία στην Νέα Μάκρη Αττικής.
Πέλλη Φωτιάδη, Εφορεία Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής, ΥΠ.ΠΟ.Α.,
Υποψήφια Διδάκτωρ Κλασικής Αρχαιολογίας, Ε.Κ.Π.Α.
pelly_fotiadi@yahoo.com

Στα ΒΑ του λεκανοπεδίου της Αττικής, στην ορεινή, κυρίως, περιοχή που στην αρχαιότητα αποκαλούνταν Διακρία, η αρχαία Τετράπολις αποτέλεσε τον συνοικισμό του Μαραθώνος, της Οινόης, της Προβαλίνθου και της Τρικορύνθου που καταλάμβαναν τις βορειοανατολικές υπώρειες του Βριλησσού (Πεντελικού όρους) και τις πεδινές εκτάσεις που ανοίγονταν προς τη θάλασσα του νότιου Ευβοϊκού. Από τους τέσσερις αρχαίους δήμους της, η Προβάλινθος (με όνομα προελληνικής προέλευσης) πιθανότατα εντοπιζόταν στα νότια της τετραπόλεως, ανατολικά από το σημερινό Αγριελίκι, στην περιοχή του Μικρού Έλους και της σύγχρονης Νέας Μάκρης. Από τις αρχές του 6ου αι. π.Χ. και την κλεισθένεια κατανομή των αττικών δήμων σε δέκα φυλές, η Προβάλινθος διακρίνεται ως ο μόνος από τους δήμους της τετραπόλεως που αποδόθηκε στην Πανδιονίδα φυλή και, από τον 3ο αι. π.Χ., στην Ατταλίδα. Ένας άλλος, αταύτιστος μέχρι σήμερα αρχαίος δήμος της Αιγηίδος φυλής, αυτός της Φηγαίας (ή των Φηγαιέων), ίσως εντοπίζεται στην περιοχή όπου ευρίσκονται το σύγχρονο Ζούμπερη και ο Άγιος Ανδρέας.
Με αναφορά στις αρχαίες πηγές και στα επιγραφικά ευρήματα για την αρχαία Προβάλινθο, επιχειρείται ένα σύντομο χρονικό της αρχαιολογικής έρευνας στην ευρύτερη προς Νότον περιοχή του Μαραθώνος, από το έργο του αείμνηστου Γεωργίου Σωτηριάδη στα 1925 και μετά, και παρουσιάζονται οι αρχαιότητες και τα μνημεία που έχουν ανακαλυφθεί στην σημερινή Νέα Μάκρη και χρονολογούνται από την Νεολιθική Εποχή έως την ύστερη αρχαιότητα.
Download (.pdf)
Pelly Fotiadi Pottery from the Neolithic settlement of Strofilas, Andros. First presentation of selected finds with reference to wares, shapes and manufacture. Over the last two decades, the on-going archaeological investigations at... more
Pelly Fotiadi
Pottery from the Neolithic settlement of Strofilas, Andros.
First presentation of selected finds with reference to wares, shapes and manufacture.

Over the last two decades, the on-going archaeological investigations at Strofilas have brought to light an extensive fortified settlement on Andros that thrived during the Final Neolithic Age. For specialists of the Aegean Neolithic, the case of Strofilas has been proven surprisingly valuable for the late and final Neolithic stages in the Cyclades, for a number of reasons. Strofilas offers an impressive monument of architectural remains, with the earliest known strong fortification in the Cyclades and a unique open-air "gallery" of rock-art - of pictorial representations as well as symbolic and geometric themes. In addition, these are accompanied by a rich assemblage of various movable finds (i.e. pottery, figurines, stone implements, lithics, metal objects, bone and shell objects) that originate from a well-defined and securely stratified environment.
The study of a voluminous pottery material from Strofilas is at early stages and a quantification of wares, shapes, fabrics, function, decoration, distribution and grouping is still being processed. While our study as well as the preservation of finds needs to be continued, a first selection of pottery from Strofilas is here presented with reference to wares, shapes, and manufacture. An attempt is made to enhance some basic characteristics for the settlement's ceramic production that shows close affinities to the so-called "Attica-Kephala" culture. However, one should point out that, since the excavation needs to be further continued and completed  for a number of building complexes in the settlement, it is possible that a "Final Neolithic" cultural - chronological definition for Strofilas could be proven somewhat narrow in the future.
Download (.pdf)
«...τί δὲ ὑμῖν διενήνοχεν, εἰ ἐγὼ τοῖς ἐμοῖς ἐμπαίζω λιθαρίοις;» Τα αναθήματα των ερμαϊκών στηλών του Ηρώδη Αττικού από τον Μαραθώνα (β' μισό 2ου αι. μ.Χ.). Παρουσίαση και ερμηνευτικές προσεγγίσεις. Πέλλη Φωτιάδη, αρχαιολόγος - υποψήφια... more
«...τί δὲ ὑμῖν διενήνοχεν, εἰ ἐγὼ τοῖς ἐμοῖς ἐμπαίζω λιθαρίοις;»
Τα αναθήματα των ερμαϊκών στηλών του Ηρώδη Αττικού από τον Μαραθώνα
(β' μισό 2ου αι. μ.Χ.). Παρουσίαση και ερμηνευτικές προσεγγίσεις.


Πέλλη Φωτιάδη, αρχαιολόγος - υποψήφια διδάκτωρ Κλασικής Αρχαιολογίας, ΕΚΠΑ
pelly_fotiadi@yahoo.com

1ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΨ. ΔΙΔΑΚΤΟΡΩΝ ΑΡΧΑΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ «ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΑΙ ΕΙΡΗΝΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ», Αθήνα, 6-7 Νοεμβρίου 2017, Αμφιθέατρο Ιωάννης Δρακόπουλος, Ε.Κ.Π.Α.


ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Ο Ηρώδης Αττικός από τον Μαραθώνα (101/3 - 177/9 μ.Χ.) είναι μία από τις επιφανέστερες προσωπικότητες του δημόσιου βίου του 2ου αι. μ.Χ. Η πολυσχιδής δράση του στην πολιτική, κοινωνική, πνευματική και θρησκευτική ζωή της εποχής του συνδέεται με αναρίθμητα και πλούσια αρχαιολογικά τεκμήρια. Ιδιαίτερη βαρύτητα για τη μελέτη του ιδιωτικού αλλά και του δημόσιου βίου του έχουν τα ευρήματα του Μαραθώνα, τόπου καταγωγής, γέννησης και αγαπημένου καταφυγίου του έως τον θάνατό του.
Ιδιάζουσα αποτελεί η συνήθεια του Ηρώδη της ανάθεσης πολυάριθμων αναμνηστικών γλυπτών εικόνων των μαθητών και τροφίμων του, κυρίως επάνω σε ερμαϊκές στήλες. Για να διασφαλίσει τη μνήμη τους και σε δήλωση του πένθους του για τον πρόωρο θάνατό τους, πιθανώς από επιδημία πανώλης στα μέσα της δεκαετίας του 160 μ.Χ., ανάθεσε γλυπτά των μορφών τους στην ύπαιθρο, σε σταυροδρόμια αλλά και σε απομακρυσμένες θέσεις, μέσα σε δάση, σε αγρούς ή δίπλα σε πηγές και σε λουτρά. Για να προστατέψει τα αφιερώματά του συνέγραψε κατάρες για όποιον τολμούσε να προξενήσει ζημία ή αλλοίωσή τους και ευχές για όποιον απέδιδε τις δέουσες τιμές. Η συνήθειά του αυτή έφθασε, μάλιστα, σε τέτοιο βαθμό υπερβολής ώστε ο ίδιος να αποτελέσει τον στόχο καυστικών σχολίων και εμπαιγμού, όχι μόνον μεταξύ των Αθηναίων, αλλά και εξεχουσών προσωπικοτήτων της αυτοκρατορικής πολιτικής σφαίρας, όπως οι Κυντίλιοι, έκτακτοι διοικητές της Ελλάδος για το διάστημα 171-175 μ.Χ. (Φιλόστρατος, VS 2.559).
Από τον Μαραθώνα προέρχονται έως τώρα περί τις είκοσι αποσπασματικά σωζόμενες ερμαϊκές στήλες των τροφίμων του Ηρώδη (του Πολυδευκίωνα, του Αχιλλέα και του Μέμνονα). Οι στήλες έχουν βρεθεί διάσπαρτες σε ευρύτατη περιοχή: στη Μακαρία Πηγή και στον Ι.Ν. Αγίου Αθανασίου στο Κάτω Σούλι, στο Μπέη, στο Πλάσι, στο Σκόρπιο Ποτάμι, στο Καζάνι δυτικά του όρους Κοτρώνι, στην Οινόη, στον Βαρνάβα, ακόμη και στο μακρυνό Πολυδένδρι (Μάσι).
Στην παρούσα ανακοίνωση θα γίνει παρουσίαση του συνόλου των σχετιζόμενων ευρημάτων που έχουν εντοπισθεί έως τώρα και ερμηνευτικές προσεγγίσεις των αναθημάτων αυτών σύμφωνα με νεότερα δεδομένα της έρευνας.
Research Interests:
Download (.docx)
"Στο νότιο τμήμα του Όρμου του Μαραθώνα, παλαιότερες έρευνες και δημοσιεύσεις τεκμηριώνουν την ύπαρξη αξιόλογου οικισμού των νεολιθικών χρόνων κατά μήκος της ευρύτερης παραλιακής ζώνης της σύγχρονης Νέας Μάκρης, ο οποίος γνώρισε... more
"Στο νότιο τμήμα του Όρμου του Μαραθώνα, παλαιότερες έρευνες και δημοσιεύσεις τεκμηριώνουν την ύπαρξη αξιόλογου οικισμού των νεολιθικών χρόνων κατά μήκος της ευρύτερης παραλιακής ζώνης της σύγχρονης Νέας Μάκρης, ο οποίος γνώρισε αδιάλειπτη χρήση από την Αρχαιότερη έως την Τελική Νεολιθική. Τα ευρήματα των νεότερων και συνεχιζόμενων σωστικών ανασκαφών της Β΄ Εφορείας Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων έρχονται να προσθέσουν νέα στοιχεία για τη μορφή και τα χαρακτηριστικά της εκτεταμένης και μακρόβιας αυτής εγκατάστασης.
Στην ανακοίνωση αυτή αρχικά θα παρουσιασθούν, με τη μορφή σύντομου χρονικού, τα ευρήματα των πρόσφατων ανασκαφών, κυρίως μέσα από μια πρώτη παρουσίαση των οικοδομικών καταλοίπων που ήρθαν στο φως σε διαφορετικά τμήματα του οικισμού αλλά και χαρακτηριστικών κινητών συνευρημάτων τους.
Στη συνέχεια, με το υπόδειγμα ευρημάτων της σωστικής ανασκαφής που διενεργήθηκε σε οικόπεδο ιδιοκτησίας «Β. Τζιλάβη & Υιοί Ε.Ε.» και απέφερε ένα ιδιαίτερα πλούσιο αρχαιολογικό υλικό από τα ανώτερα σωζόμενα στρώματα του οικισμού, θα παρουσιασθούν οι διαφορετικοί τύποι οικιστικών μονάδων και κατασκευών, όπως δάπεδα οικιών, καλύβες και οικίες με λίθινες βάσεις, υπαίθριες διαμορφώσεις, εστίες και αποθηκευτικά ορύγματα, και θα συζητηθούν τα επιμέρους βασικά τους γνωρίσματα.
Στα πλαίσια προκαταρκτικής αναζήτησης των χρονολογικών τους οριζόντων, θα παρουσιασθεί, επίσης, για ορισμένα από τα οικοδομήματα αυτά, το υλικό κλειστών στρωματογραφικών συνόλων που προήλθαν από τις ίδιες οικιστικές επιχώσεις, δηλ. τις επιχώσεις που αφαιρέθηκαν είτε από το εσωτερικό τους είτε από τη δομή των οικοδομημάτων αυτών. Πρόκειται για σύνολα αποτελούμενα κυρίως από ευρήματα κεραμικής, λιθοτεχνίας λαξευμένου και λειασμένου λίθου, οστέινων εργαλείων, οστών και όστρεων.
Ειδικότερα όσον αφορά στα ευρήματα κεραμικής από τα κλειστά αυτά σύνολα του οικισμού μας, για την εφαρμογή μιας σχετικά αξιόπιστης μεθοδολογικής προσέγγισης, σε αυτό το αρχικό στάδιο μελέτης, θα επιχειρηθεί, εκτός από τη διάκριση των διαφορετικών κατηγοριών και την τυπολογική-σχηματολογική συγκριτική τους ανάλυση, η αναγνώριση των βασικών τάσεων στις επιμέρους επιλογές της κεραμικής τεχνολογίας και παραγωγής."
This paper aims to the first publication of a rich assemblage of terracotta oil-lamps from the Sanctuary of the Egyptian Gods at Marathon, Attica – in the area today known as “Marsh of Brexiza” or “Little Marsh”. Found during the 1968... more
This paper aims to the first publication of a rich assemblage of terracotta oil-lamps from the Sanctuary of the Egyptian Gods at Marathon, Attica – in the area today known as “Marsh of Brexiza” or “Little Marsh”. Found during the 1968 rescue excavation that led later to the identification and the recent systematic excavations of the significant building complex erected by Herodus Atticus (second half of 2nd cent. A.C.) for cults chiefly associated to Isis and Osiris-Sarapis, a total of about 100 preserved lamps mentioned by Vavritsas in his brief report (Α.Κ. Βαβρίτσας, Ειδήσεις εκ Μαραθώνος – News from Marathon, Αρχαιολογικά Χρονικά, AAA 1968, 230-234) was recently re-discovered in the storages of the Archaeological Museum of Marathon.
A concise typological presentation of the archaeological material will be documented, with discussion of matters dealing with characteristic contemporary workshops and/or specific lamp-makers and artisans and the established chronological frames for their action, in comparison to parallels from other sites of the Imperial Province of Achaea (chiefly Corinth and Athens). Special references will be made to enhance those samples demonstrating relief ornamentation or more elaborate iconographical themes, either of a religious character, or mundane affairs, that could nevertheless shed more light to specific ritual practices taking place at the sanctuary, or a preferable repertoire in relief-decorated terracotta lamps during the function of the Herodian building complex at Marathon, in the renaissance times of the Antonine dynasty. The discussion will be accompanied by a catalogue with figures for detailed future references and comparisons.
Download (.pdf)
Π._Φωτιάδη__Παρουσίαση_Ηρώ.pdf
Π._Φωτιάδη__Παρουσίαση_Ηρώ.pdf
ΑΤΤΙΚΟΥ_ΗΡΩΔΗΣ_ΜΑΡΑΘΩΝΙΟ.pdf
Μαραθών: αρχαιολογικά ευρήματα σχετικά με την μάχη του 490 π.Χ. Πέλλη Φωτιάδη αρχαιολόγος Εφορείας Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής, ΥΠ.ΠΟ.Α.
Download (.pdf)
Download (.pdf)
Στο πλαίσιο της πανελλαδικής δράσης «Περιβάλλον και Πολιτισμός 2016 - Παντέχνου πυρός σέλας – Λαμπερές ιστορίες φωτιάς» της Γενικής Διεύθυνσης Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, η Εφορεία... more
Στο πλαίσιο της πανελλαδικής δράσης «Περιβάλλον και Πολιτισμός 2016 - Παντέχνου πυρός σέλας – Λαμπερές ιστορίες φωτιάς» της Γενικής Διεύθυνσης Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής στο Αρχαιολογικό Μουσείο Μαραθώνα πραγματοποίησε σειρά εκδηλώσεων υπό τον τίτλο «Οι λύχνοι της Ίσιδας», με δράσεις εκπαιδευτικού περιεχομένου που σχεδιάστηκαν για μαθητές της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και ειδική θεματική ξενάγηση για οικογένειες και ενήλικες. Με κύριο στόχο την ανάδειξη του πολιτιστικού αποθέματος της περιοχής παρουσιάστηκε, για πρώτη φορά στο ευρύ κοινό, μια ιδιαίτερη ομάδα "αθέατων" ευρημάτων που φυλάσσονται στις αποθήκες του μουσείου. Πρόκειται για πήλινους λύχνους ιδιαίτερα μεγάλου μεγέθους που κατασκευάστηκαν σε μήτρα πιθανότατα από κορινθιακά εργαστήρια και φέρουν στο δίσκο ανάγλυφες παραστάσεις προτομών Ίσιδος και Σαράπιδος. Οι λύχνοι αποτέλεσαν λατρευτικά αφιερώματα στο ιερό του Κανώβου που ιδρύθηκε περί τα μέσα του 2ου αι. μ.Χ. στο Μικρό Έλος του Μαραθώνα από τον σοφιστή και ισχυρό άνδρα της εποχής, Ηρώδη Αττικό.
Download (.pdf)
ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ 24ης Μαΐου 2015: Μνημεία Μαραθώνος: από την Εποχή του Λίθου έως τους μεταβυζαντινούς χρόνους. ΔΙΚΑΙΟΣΜΑΝΕΘΗΚΕΝ Αναζητώντας την αρχαία Προβάλινθο: έρευνες και μνημεία στη Νέα Μάκρη. Πέλλη Φωτιάδη, Εφορεία... more
ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ 24ης Μαΐου 2015: Μνημεία Μαραθώνος: από την Εποχή του Λίθου έως τους μεταβυζαντινούς χρόνους.
ΔΙΚΑΙΟΣΜΑΝΕΘΗΚΕΝ
Αναζητώντας την αρχαία Προβάλινθο: έρευνες και μνημεία στη Νέα Μάκρη.
Πέλλη Φωτιάδη, Εφορεία Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής
Στα ΒΑ του λεκανοπεδίου της Αττικής, στην κυρίως ορεινή περιοχή που στην αρχαιότητα αποκαλούνταν Διακρία, η αρχαία τετράπολη Μαραθώνος (Μαραθών – Οινόη - Προβάλινθος - Τρικόρυθος) καταλάμβανε τις μόνες πεδινές εκτάσεις και ανοικτές προς τη θάλασσα στα ανατολικά της Πάρνηθος και του Πεντελικού. Από τους τέσσερις αρχαίους δήμους της, η Προβάλινθος (με όνομα προελληνικής προέλευσης) πιθανότατα κατείχε τις εκτάσεις προς τα νοτιότερα και ανατολικά από το σημερινό Αγριελίκι, στην περιοχή του «Μικρού Έλους» και της σύγχρονης Νέας Μάκρης. Από τις αρχές του 6ου αι. π.Χ. και την Κλεισθένεια κατανομή των αττικών δήμων κατά δέκα φυλάς, διακρίνεται ως ο μόνος δήμος που σκόπιμα αποκόπηκε από τη σφαίρα επιρροής των Πεισιστρατιδών και αποδόθηκε στην Πανδιονίδα φυλή και, από τον 3ο αι. π.Χ., στην Ατταλίδα. Ένας άλλος αταύτιστος έως σήμερα αρχαίος δήμος, αυτός της Φηγαίας ή Φηγαίου ίσως να εντοπίζεται στην περιοχή όπου ευρίσκονται το σύγχρονο Ζούμπερη και ο Άγιος Ανδρέας.
Με αναφορά στις αρχαίες πηγές και στα τεκμήρια για τη θέση και την πιθανή ταύτιση της αρχαίας Προβαλίνθου, επιχειρείται ένα σύντομο χρονικό της αρχαιολογικής έρευνας στην ευρύτερη προς Νότον περιοχή, από τα χρόνια του αειμνήστου Γεωργίου Σωτηριάδη (στα 1925), και παρουσιάζονται οι κυριότερες αρχαιότητες και τα μνημεία που έχουν ήδη ανακαλυφθεί αλλά και όσα αποκαλύπτονται σήμερα και χρονολογούνται από την Νεολιθική Εποχή έως την ύστερη αρχαιότητα.
Download (.pdf)
Πρόσκληση_τελικό.pdf
Πρόγραμμα_τελικό.pdf
Π._Φωτιάδη__Αναζητώντας_τη.pdf
Αφίσα_τελικό.pdf
Te Liber et si laeta aderit Venus senesque nodum slovere Gratiae vivaeque producent lucernae, dum rediens fugat astra Phoebus. (Horace, Ode 3.21) Λύχνοι – lucernae – λυχνάρια: αντικείμενα καθημερινής χρήσης για τις ανάγκες φωτισμού... more
Te Liber et si laeta aderit Venus
senesque nodum slovere Gratiae
vivaeque producent lucernae,
dum rediens fugat astra Phoebus. (Horace, Ode 3.21)
Λύχνοι – lucernae – λυχνάρια: αντικείμενα καθημερινής χρήσης για τις ανάγκες φωτισμού ιδιωτικών ή δημόσιων χώρων, σκεύη λατρείας, αναθήματα-προσφορές προς τους σεβαστούς θεούς, σύμβολα πίστης ή πρωταγωνιστές σε σκηνικά νυχτερινών τελετουργικών, μέσα μαντικής, σύντροφοι ονείρων κατά τη διάρκεια της νύκτας ή αιώνιοι παραστάτες μέσα σε σιωπηλούς τάφους, προϊόντα περισυλλογής υλικών της φύσης [πίν. 4: άνω αριστερά], άλλα παράγωγα λιθοτεχνίας, υαλουργίας [πίν. 4: κάτω δεξιά], ή κεραμικής τεχνολογίας, συχνά αξιόλογα μικρογραφικά καλλιτεχνήματα χαρακτικής και σφραγιδογλυφίας [πίν. 1] ή ειδωλοπλαστικής [πίν. 34] κι άλλοτε πολύτιμα μετάλλινα σκεύη [πίν. 4: άνω δεξιά], οι αρχαίοι λύχνοι, αν και σβηστοί τώρα πια, δεν παύουν να φωτίζουν ζωηρά διάφορες πτυχές της ανθρώπινης δραστηριότητας όσον αφορά διαφορετικές εποχές της αρχαιότητας.
Ως αρχαιολογικό υλικό, τα ίδια τα αντικείμενα, εκτός από μαρτυρίες που σχετίζονται άμεσα με ζητήματα αρχαίας τεχνολογίας ή/και καλλιτεχνικής παραγωγής, συχνά προσφέρουν στην έρευνα καλούς δείκτες σχετικά με ποικίλους τομείς, όπως η οικονομία, το εμπόριο, η κοινωνική οργάνωση, το πολίτευμα, η θρησκεία, η ιδεολογία. Οι λύχνοι, επίσης, εξαιτίας της ιδιαίτερα μεγάλης ποικιλομορφίας που εμφανίζουν στην τυπολογική τους εξέλιξη, τη διακόσμηση και τα τεχνολογικά χαρακτηριστικά τους συνιστούν για τον ερευνητή ένα πολύτιμο εργαλείο χρονολόγησης, χρήσιμο στη διάγνωση του υλικού κάθε ανασκαφής που σχετίζεται με την ελληνορωμαϊκή αρχαιότητα.
Download (.pdf)
Download (.pdf)
"Εργαστήριο Αρχαιολογίας ΙΙ. Το οχυρό της αρχαίας Προβαλίνθου στο Αγριελίκι Νέας Μάκρης: Ένας κηρυγμένος αρχαιολογικός χώρος υπό τεκμηρίωση. Ομιλία προβολής στο πλαίσιο κοινωνικής συνεργασίας και δράση προσφοράς."
Download (.pdf)
"Εργαστήριο Αρχαιολόγιας Ι. Το Ηρώδειο Συγκρότημα του Ιερού των Αιγυπτίων Θεών (2ος αι. μ.Χ.) στο Μικρό Έλος του Μαραθώνα: Ένας επισκέψιμος αρχαιολογικός χώρος υπό έρευνα και ανάδειξη. Ομιλία προβολής στο πλαίσιο κοινωνικής συνεργασίας... more
"Εργαστήριο Αρχαιολόγιας Ι. Το Ηρώδειο Συγκρότημα του Ιερού των Αιγυπτίων Θεών (2ος αι. μ.Χ.) στο Μικρό Έλος του Μαραθώνα: Ένας επισκέψιμος αρχαιολογικός χώρος υπό έρευνα και ανάδειξη. Ομιλία προβολής στο πλαίσιο κοινωνικής συνεργασίας και δράση προσφοράς στον αρχαιολογικό χώρο."
Download (.pdf)
Download (.pdf)
Download (.pdf)
Raphena_2014__Programme_Final.pdf
Raphena_2014__Poster.pdf
Ημερίδα_Ραφήνα_2014_Πρόγραμμ.doc
Download (.pdf)
ΗΡΩΔΗΣ_ΑΤΤΙΚΟΣ_ΜΑΡΑΘΩΝΙΟ.pdf
Afisa_ΔΗΜ_2017_ΕΦΑΑΝΑΤ.pdf
IMD2017_Attiki.pdf
ΔΗΜ_2017_Δελτίο_Τύπου.docx
Σε περιοχή όπου τοποθετείται ο αρχαίος δήμος του Αραφήνος, με την επέκταση του σχεδίου πόλεως της σύγχρονης Ραφήνας κατά τις δεκαετίες 1970-1980, ήρθαν στο φως σημαντικά αρχαία λείψανα εκτεταμένου οικοδομικού συγκροτήματος των ρωμαϊκών... more
Σε περιοχή όπου τοποθετείται ο αρχαίος δήμος του Αραφήνος, με την επέκταση του σχεδίου πόλεως της σύγχρονης Ραφήνας κατά τις δεκαετίες 1970-1980, ήρθαν στο φως σημαντικά αρχαία λείψανα εκτεταμένου οικοδομικού συγκροτήματος των ρωμαϊκών χρόνων και της ύστερης αρχαιότητας. Από το 2013, σε απαλλοτριωμένο χώρο 7 περίπου στρεμμάτων, διεξάγεται συστηματική ανασκαφική έρευνα στο πλαίσιο προγράμματος συνεργασίας της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής με το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), με συμμετοχή πλειάδας φοιτητών και ερευνητών.
Θα πραγματοποιηθεί περιήγηση στις αρχαιότητες υπό αποκάλυψη, όπως βαλανείο (με λουτρικούς χώρους, καμαροσκέπαστο διάδρομο με κλιβάνους, χώρο υποδοχής με ψηφιδωτό), μεγάλο επίμηκες οικοδόμημα υπό διερεύνηση και ποικίλοι εργαστηριακοί χώροι (ελαιοτριβείο, κεραμικός κλίβανος, δεξαμενές). Θα ακολουθήσει συζήτηση για τη σημασία της προστασίας και ανάδειξης των αρχαίων που αποκαλύπτονται μέσα στον σύγχρονο πολεοδομικό ιστό και για την απόδοσή τους, με συνέχιση και ολοκλήρωση της έρευνας, στην κοινωνία της σύγχρονης Ραφήνας.
Download (.pdf)
SEA.pdf
ΔΡΑΣΕΙΣ_ΕΦΑΑΝΑΤ_προς_ΣΕΑ__21_.pdf
Η πανελλαδική δράση «Περιβάλλον και Πολιτισμός», που διοργανώνει η Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, έχει στόχο την ανάδειξη του φυσικού και πολιτιστικού πλούτου της χώρας... more
Η πανελλαδική δράση «Περιβάλλον και Πολιτισμός», που διοργανώνει η Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, έχει στόχο την ανάδειξη του φυσικού και πολιτιστικού πλούτου της χώρας και την ευαισθητοποίηση των πολιτών για την προστασία του. Κεντρικός άξονας είναι η προβολή του δεσμού των τεσσάρων στοιχείων της φύσης με την ανθρώπινη σκέψη και δημιουργία διαχρονικά.
Το θέμα της φετινής εκστρατείας «Παντέχνου πυρός σέλας – Λαμπερές ιστορίες φωτιάς» εμπνέεται από τον Προμηθέα Δεσμώτη του Αισχύλου και, επομένως, οι δράσεις αφορούν στις μεταμορφώσεις της φωτιάς, επιχειρώντας να σκιαγραφήσουν το διττό της χαρακτήρα: αιτία καταστροφής αφενός αλλά αφετέρου διαχρονικό σύμβολο δύναμης, ενέργειας, φωτός και αισιοδοξίας.

Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής, συμμετέχοντας και εφέτος στον εορτασμό διοργανώνει θεματικές ξεναγήσεις και εκπαιδευτικά προγράμματα στα μουσεία του Μαραθώνα, της Βραυρώνας και στην Αρχαιολογική Συλλογή Αχαρνών καθώς και στους αρχαιολογικούς χώρους του Ιερού των Αιγυπτίων θεών Μαραθώνος στο έλος «Μπρεξίζας» και των αρχαίων μεταλλουργικών εργαστηρίων στην περιοχή Αρύ Κερατέας.
Download (.pdf)
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΕΦΟΡΕΙΑ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΗΜΕΡΕΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ 2016 23-25 Σεπτεμβρίου 2016... more
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ
ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ
ΕΦΟΡΕΙΑ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΗΜΕΡΕΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ 2016
23-25 Σεπτεμβρίου 2016
BIA KAI ANEKTIKOTHTA

Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής, συμμετέχοντας και εφέτος στον εορτασμό για τις Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς με θέμα «Βία και Ανεκτικότητα», διοργανώνει θεματικές ξεναγήσεις σε αρχαιολογικούς χώρους και στα μουσεία του Μαραθώνα και της Λαυρεωτικής την Παρασκευή 23 και το Σάββατο 24 Σεπτεμβρίου 2016. Συγκεκριμένα θα πραγματοποιηθούν οι ακόλουθες εκδηλώσεις:

Παρασκευή 23/9/2016
Αρχαιολογικό Μουσείο Μαραθώνα (11:00 - 12:00)
«Βία και ανεκτικότητα στον ρωμαιοκρατούμενο Μαραθώνα: Τι μαρτυρούν τα μνημεία;»
Θεματική ξενάγηση - συζήτηση για τα θέματα της βίας και της ανεκτικότητας μέσα από αρχαιολογικά ευρήματα από τον Μαραθώνα που σχετίζονται με την προσωπικότητα του Ηρώδου Αττικού αλλά και την ευρύτερη αθηναϊκή κοινωνία της εποχής του (2ος αι. μ.Χ.).
Η θεματική ξενάγηση απευθύνεται σε μαθητές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και σε ενήλικες.
Διεύθυνση: Πλαταιών 14, Μαραθώνας 190 07
Υπεύθυνος εκδήλωσης: Πέλλη Φωτιάδη
τηλ. 22940-55155, 697-1994920 (κρατήσεις για σχολεία)
Download (.pdf)
Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής και ο Σύλλογος Φίλων του Αρχαιολογικού Μουσείου Μαραθώνα σας προσκαλούν σε περίπατο - περιήγηση στον αρχαιολογικό χώρο του Ιερού των Αιγυπτίων Θεών στο Μικρό Έλος Μαραθώνα (Μπρεξίζα), που θα... more
Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής και ο Σύλλογος Φίλων του Αρχαιολογικού Μουσείου Μαραθώνα σας προσκαλούν σε περίπατο - περιήγηση στον αρχαιολογικό χώρο του Ιερού των Αιγυπτίων Θεών στο Μικρό Έλος Μαραθώνα (Μπρεξίζα), που θα πραγματοποιηθεί το Σαββατο 30 Ιουλίου 2016 και ώρα 18.30 έως την δύση του ηλίου.
Το συγκρότημα ίδρυσε ο Ηρώδης Αττικός περίπου το 160 μ.Χ. Ο μεγάλος ρήτορας και σοφιστής επέλεξε τον Μαραθώνα για την ίδρυση του ιερού γιατί ήταν ο τόπος καταγωγής και διαμονής του. Πρόκειται για το «ιερό του Κανώβου», όπως το αναφέρει ο Φιλόστρατος (2ος – 3ος αι. μ.Χ.), βιογράφος του Ηρώδη. Φαίνεται ότι για την ίδρυσή του ο Ηρώδης μιμήθηκε τον αυτοκράτορα Αδριανό, ο οποίος είχε ανεγείρει Σαραπείο σε τεχνητή νησίδα στην έπαυλή του στο Tivoli, έξω από τη Ρώμη, αντιγράφοντας το Σαραπείο που βρισκόταν στην πόλη Κάνωπο, στο Δέλτα του Νείλου.
Θα πραγματοποιηθεί περιήγηση στις αρχαιότητες, με την ευκαιρία ολοκλήρωσης, για εφέτος, των ερευνών που διεξάγονται στο πλαίσιο της συστηματικής ανασκαφής της εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας, υπό τη διεύθυνση της Δρ. Ιφιγένειας Δεκουλάκου και την εποπτεία της Εφορείας, ενώ οι εργασίες ευπρεπισμού του χώρου και πρώτων σωστικών μέτρων συντήρησης είναι σε εξέλιξη.
Ως σημείο συνάντησης και αφετηρία της περιήγησης ορίζεται η είσοδος του αρχαιολογικού χώρου έμπροσθεν του βαλανείου, στην παραλιακή οδό Νηρέως της Νέας Μάκρης (πλησίον του Ι.Ν. Αγίας Κυριακής) και ώρα 18:15 π.μ.

Για περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τη θέση:
http://odysseus.culture.gr/h/3/gh352.jsp?obj_id=19842

Υπεύθυνοι εκδήλωσης:
Πέλλη Φωτιάδη - Λαμπρινή Σίσκου, Εφορεία Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής
Μαρία Παπαπαύλου, Σύλλογος Φίλων του Αρχαιολογικού Μουσείου Μαραθώνα
Τηλέφωνα επικοινωνίας για πληροφορίες και δηλώσεις συμμετοχής: 697-1994920, 22940-55155, 6945-079690. | Οι συμμετέχοντες θα πρέπει να είναι απαραιτήτως εφοδιασμένοι με κλειστά παπούτσια και νερό.
Download (.pdf)
ΜΙΚΡΟ_ΕΛΟΣ_ΜΑΡΑΘΩΝΟΣ_ΙΕΡΟ_.pdf
Ηρώδειο_Συγκρότημα_Ιερού_.pdf
Download (.pdf)
DIM-2016afissa_21-5-2015vranas.pdf
DIM-2016afissa_18-5-2015Vranas.pdf
Download (.pdf)
Ενημερωτικό_Σημείωμα_Μπρ.pdf
Κείμενο_εργασίας.pdf
GREEN_WEEK_3_5_-6-2014.pdf
GREEN_WEEK_4-6-2014.pdf
Στο πλαίσιο των Πράσινων Πολιτιστικών Διαδρομών 2015 και της Πράσινης Εβδομάδας (Green Week) 2015, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής, η Δ/νση Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Αττικής και το Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων – Υγροτόπων... more
Στο πλαίσιο των Πράσινων Πολιτιστικών Διαδρομών 2015 και της Πράσινης Εβδομάδας (Green Week) 2015, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής, η Δ/νση Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Αττικής και το Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων – Υγροτόπων Μουσείου Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας οργανώνουν εκπαιδευτικές επισκέψεις μαθητών του Δημοτικού στον αρχαιολογικό χώρο του Ιερού των Αιγυπτίων Θεών στην «Μπρεξίζα» Νέας Μάκρης – Μαραθώνος. Κύριος στόχος της εκδήλωσης είναι η ευαισθητοποίηση του κοινού για την προστασία, ανάδειξη και αποκατάσταση του υγροτόπου της «Μπρεξίζας» που αποτελεί τον περιβάλλοντα χώρο του μοναδικής σημασίας αυτού μνημείου.

Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής σε συνεργασία  με τη Δ/νση Περιβάλλοντος την Περιφέρεια Αττικής και το Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων – Υγροτόπων Μουσείου Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας θα πραγματοποιήσει την Τετάρτη 3 Ιουνίου 2015 και την Παρασκευή 5 Ιουνίου 2015 και ώρα 9:30-12:00 π.μ., εκπαιδευτικές επισκέψεις μαθητών του Δημοτικού στον αρχαιολογικό χώρο του Ιερού των Αιγυπτίων Θεών στον υγρότοπο της «Μπρεξίζας» Νέας Μάκρης–Μαραθώνος.

Πρόκειται για εκπαιδευτικό πρόγραμμα και σύντομο περίπατο-περιήγηση στον αρχαιολογικό χώρο του Ιερού των Αιγυπτίων Θεών και Βαλανείου στην «Μπρεξίζα» Νέας Μάκρης-Μαραθώνος με στόχο τη γνωριμία των μαθητών με το μνημείο που ιδρύθηκε τον 2ο αι. μ.Χ. για τη λατρεία των αιγυπτιακών θεοτήτων σε «νειλωτικό» τοπίο της ρωμαιοκρατούμενης Αττικής και, ταυτόχρονα, την εξοικίωσή τους με τον σύγχρονο υγρότοπο που αποτελεί το φυσικό περιβάλλον του αρχαιολογικού χώρου.
Download (.pdf)
Σύνολο_Δράσεων__2015.pdf
logo.pdf
2015a_Mαραθών_Πράσινες_Πολιτισ.pdf
Download (.pdf)
Πρόσκληση_τελικό.pdf
Αφίσα_τελικό.pdf
Πρόγραμμα_τελικό.pdf
Download (.pdf)
Download (.pdf)
Download (.pdf)
Αφίσα_Πράσινες_Πολιτιστι.pdf
Πράσινες_Πολιτιστικές_Δι.pdf
Download (.pdf)